Czeskie konkursy dla psów myśliwskich – Podzimni Zkousky (PZ)

Podzimni Zkousky (PZ), czyli jesienne konkursy pracy, to najpopularniejsze i zarazem najliczniejsze czeskie imprezy. Ich popularność i liczba wynika z kilku prozaicznych przyczyn. Po pierwsze, uzyskanie dyplomu z PZ jest podstawowym warunkiem hodowlanym dla większości ras. Po drugie, zaliczenie konkursu upoważnia psa do udziału w polowaniu. Co ciekawe, jesienne konkursy nie zawsze odbywają się w okresie jesieni. W czeskim kalendarzu imprez PZ odbywają się również wiosną i latem.

   

 

Patrząc na pierwszą konkurencje PZ Společný hon (wspólne polowanie), od razu widać specyfikę polowania u naszych południowych sąsiadów. Czesi na zwierzynę drobną polują wyłącznie zbiorowo. Głównym sposobem polowania zbiorowego, zwłaszcza na bażanty, jest polowanie tzw. ławą. Ten sposób był niegdyś praktykowany również w Polsce i nosił nazwę polowania „czeską ławą”. Zarówno polowanie ławą (czeską ławą), jak i konkurencja PZ „spolecny hon”, wyglądają następująco: myśliwi wraz z psami ustawiają się w linii w odległości 30-40 metrów od siebie. Po sygnale rozpoczęcia polowania cała linia/ława myśliwych porusza się w jednym kierunku. Psy muszą pracować na tyle blisko przewodnika, aby umożliwić myśliwym oddanie strzału do zerwanej zwierzyny (w zasięgu strzału śrutowego). Oczywiście psy nie mogą przeszkadzać sobie nawzajem. Podczas konkurencji „spolecny hon” przewodnik może prowadzić psa na otoku, co oczywiście skutkuje obniżeniem oceny do 2, ale nie pozbawia psa szansy na dyplom I-go stopnia. Generalnie konkurencja służy do sprawdzenia, czy psy potrafią zachować się na polowaniu zbiorowym, podczas którego, jak wiadomo, panuje duże zamieszanie.

 

Kolejne konkurencje PZ to: szukanie, wystawianie, dociągnie, wiatr, spokój przy zwierzynie, zachowanie po strzale, poruszanie się z psem na otoku oraz posłuszeństwo. Są one analogiczne do konkurencji na ZV i ocenia się je indywidualnie, o ile nie uda się ich ocenić podczas „spolecnego honu”.

 

Dohledávka střelené a pohozené zvěře pernaté a srstnaté, czyli odnajdywanie strzelonej zwierzyny piórowej i sierściowej. Przebieg dyscypliny jest praktycznie analogiczny do konkurencji „małego pola” z polskiego konkursu wielostronnego. Zwierzyna zostaje rzucona przez sędziego w wyższą uprawę tak, aby pies tej czynności nie widział. Przewodnik wysyła psa pod wiatr w kierunku zwierzyny. Osobno oceniane jest odnajdywanie i przynoszenie zwierzyny. Podobnie jak podczas polskiego konkursu, komenda „aport” jest niedozwolona.

 

Přinášení vlečené pernaté a srstnaté zvěře na dálku v poli – włóczka zwierzyny piórowej i sierściowej. Na czeskich imprezach włóczki zakładane są wyłącznie przez jednego z sędziów i zazwyczaj są bez załamań. Ponadto, sędzia po pozostawieniu zwierzyny oddala się i ukrywa w taki sposób, aby mógł obserwować zachowanie psa podczas podejmowania zwierzyny. Długość włóczek zwykle nie przekracza 150 metrów.

 

Přinášení pernaté zvěře (aport zwierzyny piórowej) oraz Přinášení srstnaté zvěře (aport zwierzyny sierściowej) to konkurencje, podczas których ocenia się sposób przynoszenia zwierzyny rzuconej w taki sposób, aby pies ją widział. Warto dodać, że Czesi przykładają bardzo dużą wagę do „jakości aportu”. Absolutnie niedopuszczalne jest narzynanie, memłanie, podrzucanie zwierzyny, a każda komenda wydana psu przez przewodnika obniża ocenę o 1.

 

Přinášení kachny z hluboké vody (aport kaczki z głębokiej wody) to kolejna sztandarowa konkurencja PZ. Jej przebieg niczym nie różni się od dyscypliny polskiego konkursu wielostronnego – pies siedzi na brzegu i w momencie rzucania przez sędziego kaczki do wody pada strzał. Poprawienie aportu przez psa na brzegu bez otrzepywania się nie jest traktowane jako błąd, tak jak ma to miejsce w przypadku polskiego konkursu. Podobnie jak przy aporcie z lądu, każda dodatkowa komenda czy gest menera obniża ocenę.

 

Konkursy PZ odbywają się zazwyczaj w taki sposób, że jedna grupa składająca się z minimum dwóch sędziów ocenia maksymalnie sześć psów podczas wszystkich konkurencji. Zarówno ocena, jak i krótkie uzasadnienie oraz opis pracy psa, są przedstawiane uczestnikom oraz publiczności.

Tomasz Wiński
za poprawki redakcyjne jak zawsze bardzo dziękuję Oldze Godlewskiej !